Það eru margar ástæður fyrir að fasta, en þetta er samt ekki eitthvað sem ætti að taka af léttúð. Áhrifin af föstun geta verið mikil og þurfa aðstæður og skipulag að vera gott áður en ákveðið er að prófa slíkt.
Hverjar eru ástæður föstunar?
Eins og áður er byggt á líferni frummansins, en það er ljóst að hann var ekki að borða á þriggja tíma fresti allan daginn, og það kom jafnvel fyrir að hann borðaði bara einu sinni, eða jafnvel ekkert yfir allan daginn. Af því er hægt að draga að það hefur ekki farið illa með hann, og hugsanlega sé það þá líka bara nokkuð gott fyrir okkur að taka einstaka föstun.
Hvaða ástæður hafa verið nefndar fyrir því að fasta?
Ástæða númer 1: Þyngdartap
Hinn Heilagi Sannleikur hefur alla jafna verið að það að fasta eða að sleppa máltíð hafi slæm áhrif. Oft hefur verið talað um að það muni hægjast á brennslunni ef máltíð er sleppt, og líkaminn fari að spara hitaeiningar fyrir seinni tíma átök. Eins og svo oft áður virðist þetta ekki verið raunin. Staðreyndin virðist vera frekar að styttri fasta hafi þvert á móti góð áhrif á brennsluna, en fasta í mjög langan tíma getur vissulega valdið því að líkaminn hægi á öllu ferli sínu í einfaldri sjálfsbjargarviðleytni. Að borða minna veldur alla jafna hitaeiningahalla (færri hitaeiningar inn en út) sem veldur þyngdartapi. Hér er vitanlega reiknað með því að það sé ekki lagst í óheilbrigt át þegar föstunni lýkur. Föstun virðist hleypa af stað hormónum sem brenna fitu og halda niðri þeim hormónum sem reyna að geyma fituna. Föstun er þá líka frábrugðin megrunum að því leyti að margar megranir snúast um að það megi bara borða takmarkað, eingöngu litla skammta, eða eingöngu smávegis af því sem er til. en þannig er ekki farið með föstuna. Þar á bara ekki að borða neitt. Það sést að það er talsvert auðveldara að fara eftir því, ef litið er á það þannig.
Ástæða númer 2: Krabbamein
Án þess að ætla að verða of læknisfræðilegur, þá er ýmislegt sem bendir til þess að fasta og það sem henni fylgir geti haft góð áhrif á baráttuna við krabbamein. Þar er til dæmis hægt að nefna að fasta eykur næmni gagnvart insúlíni, en ýmislegt því tengt hefur verið tengt við blöðruhálskirtilinn, brjóst og brisið. (Með næmni gagnvart insúlíni er átt við að breytingar á insúlíni verða betur skynjanlegar í líkamanum. Þannig er insúlínfall ekki bara fall, heldur hefur það ýmsar gráður) Þá er einnig sagt að föstun hafi góð áhrif á heilkenni sem hefur verið tengt við krabbamein.
Ástæða númer 3: Langlífi
Rannsóknir hafa sýnt að föstun hefur haft góð áhrif á langlífi hjá músum, sem hefur oft þótt ágætis vísbending um að það hafi góð áhrif á menn. (En við erum vissulega ekki mýs...). Væntanlega er samt auðveldast að líta til þess að föstun hefur góð áhrif á heilsu og minnkar líkurnar á hinum ýmsu lífsstílssjúkdómum. Ef hinir ýmsu lífstílssjúkdómar koma síður eða ekki til munum við líklega lifa lengur, og þannig hefur föstunin áhrif á langlífi. Það er því eins og áður segir ýmsar rannsóknir sem benda til þess að jákvæð tengsl séu þarna á milli.
Ástæða númer 4: Heilaheilsa
Þegar frumur í heilanum lenda í skorti fara þær að borða dauðar frumur, endurvinna og laga sjálfar sig, og það að hafa heilbrigðar og góðar heilafrumur er eðlilega góður hlutur. Föstun hefur líka aukið framleiðslu próteina og minnkað framleiðslu á ákveðnum boðefnum sem getur minnkað líkur á heilablóðfalli. Þá virðist föstun einnig hafa á einhvern hátt náð að vernda rottur fyrir áverkum vegna höfuðhöggs (gott að þær séu vel verndaðar, en það gefur líka vísbendingar um svipaða virkni í mönnum). Þá hefur einnig verið rannsakað að föstun hefur haft góð áhrif gagnvart bæði Alzheimer og Huntingtonsjúkdómnum.
Ástæða númer 5: Æfingar
Eins og kemur fram í ástæðu 2 hefur föstun haft góð áhrif á viðkvæmni gagnvart insúlíni. Þessi viðkvæmni er hins vegar enn fínni þegar æfingar eru líka framkvæmdar. Þá hefur líka verið sýnt fram á að þeir sem fasta eru fljótari að jafna sig eftir æfingar, hvort sem eru þolæfingar eða þyngdaræfingar.
En hvernig fer föstunin fram? Bara að sleppa máltíð?
Ekki alveg. Eins og með allt annað er mikilvægt að vera skipulagður í því sem gert er. Og vitanlega er búið að taka saman nokkrar aðferðir til að fasta. Þær er hægt að sjá hér. Það sem er vert að hafa í huga er að sá tími sem þú sefur telst til föstunartímans, og það skiptir líka máli hvað er borðað þegar borðað er. Það er ekki verið að fasta til að borða bara drasl þegar borðað er, þá er allt eins víst að allur ágóðinn sem nefndur er hér skili sér ekki, og þá er til einskis að standa í þessu.
Og hvernig hefur þetta virkað?
Ég hef tekið nokkrar fastanir, bæði 24 tíma en líka styttri, þar sem ég borða ekkert á milli morgunmats og kvöldmats. Þar sem margar af þeim ástæðum sem nefndar eru sjást ekki utan á mér get ég bara nefnt það sem ég finn fyrir, og það er helst að ég er meðvitaðari um svengd mína. Ég geri mér betur grein fyrir að þótt ég sé svangur er það allt í lagi, og ég finn ekki fyrir neinni óttatilfinningu varðandi það. Ég hef lent í aðstæðum þar sem það var bara hreinlega ekkert sem ég gat borðað til staðar, (flugvellir eru sérstaklega slæmir) og þá er allt í lagi að borða ekkert. Ég finn líka að líkaminn er orðinn fínstilltari gagnvart insúlíni, og það hjálpar mikið við að skilja hvernig þetta virkar allt saman.
No comments:
Post a Comment